W zaawansowanych technologicznie dziedzinach, takich jak eksploracja głębinowa, lotnictwo i przemysł petrochemiczny, zbiorniki ciśnieniowe odporne na ciśnienie zewnętrzne odgrywają kluczową rolę. Bezpieczeństwo dennic wypukłych – kluczowych elementów tych zbiorników – bezpośrednio determinuje stabilność całych systemów. Wada konstrukcyjna powodująca wyboczenie lub awarię w dennicy głębinowego statku podwodnego lub zbiornika paliwa rakietowego może prowadzić do katastrofalnych konsekwencji. Dlatego też dogłębne badania i optymalizacja metod projektowania dennic wypukłych mają istotne znaczenie praktyczne.
Pod wpływem ciśnienia zewnętrznego dennice wypukłe napotykają przede wszystkim dwa tryby uszkodzenia: wyboczenie i plastyczne odkształcenie. Projekty inżynierskie zazwyczaj wykorzystują oparte na doświadczeniu współczynniki redukcyjne (KDF) w celu zmniejszenia teoretycznych ciśnień wyboczeniowych dla bezpieczeństwa. Jednak wraz z postępem w nauce o materiałach i produkcji, to konserwatywne podejście może prowadzić do marnotrawstwa materiału i zwiększenia kosztów. W konsekwencji, dokładne przewidywanie zachowania podczas wyboczenia i optymalizacja metod projektowania stały się priorytetami badawczymi.
Współczynnik redukcyjny (KDF) definiuje się jako stosunek eksperymentalnego ciśnienia wyboczeniowego w rzeczywistych dennicach do teoretycznego ciśnienia wyboczeniowego w idealnych dennicach. Wczesne badania koncentrowały się na wyznaczaniu wartości KDF poprzez eksperymenty, ale wyniki wykazywały znaczną zmienność ze względu na trudności w precyzyjnej kontroli wad. Ostatnie postępy w produkcji – w szczególności metoda powlekanych polimerem sferycznych form Lee i in. – umożliwiły produkcję dennic z kontrolowanymi wadami, oferując nowe możliwości dokładnego przewidywania KDF.
Pomimo pojawiających się metod projektowania, podstawowe zasady w normach dotyczących zbiorników ciśnieniowych pozostają kamieniami węgielnymi inżynierii. Globalne potęgi gospodarcze ustanowiły odpowiednie normy dla projektowania dennic wypukłych. Niniejsza analiza koncentruje się na sześciu kluczowych normach:
ASME VIII-1 wykorzystuje metody oparte na wykresach do określania dopuszczalnych ciśnień zewnętrznych. Te wykresy – pochodzące z obszernych danych eksperymentalnych i analiz teoretycznych – oferują wygodę, ale ograniczoną precyzję. ASME VIII-2 (od 2007 r.) przeszło na metody oparte na wzorach, uwzględniające zasady ASME Code Case N-284 i 2286-6, obliczając dopuszczalne obwodowe naprężenia ściskające membranowe. Wydanie z 2019 r. wprowadziło znormalizowane równania oparte na modelach krzywych naprężenie-odkształcenie, dokładnie symulując reakcje materiału w stanie po wyprodukowaniu dla wszystkich materiałów – stali węglowej, stali niskostopowej, wysokostopowej i stopów nieżelaznych – zastępując poprzednie metody dla stali węglowej/niskostopowej.
EN 13445-3 (wydania 2002-2021) wykorzystuje krzywe do określania dopuszczalnych ciśnień zewnętrznych, przyjmując krzywe dolnej granicy pochodzące z norm PD5500 (następców brytyjskich BS5500).
GB/T 150.3 wykorzystuje również metody wykresów do projektowania dennic pod ciśnieniem zewnętrznym, przy czym niektóre wykresy oparte są na chińskich danych eksperymentalnych, a inne odwołują się do ASME Section II, Part D. GB/T 4732.3 wykorzystuje metody podobne do ASME Code Case 2286-6, z Załącznikiem C zawierającym dodatkowe zasady obliczania modułu stycznego – w tym równania z ASME Code Case 2286-6 dla stali węglowych/niskostopowych i modele krzywych naprężenie-odkształcenie z ASME VIII-2.
Ta sekcja szczegółowo opisuje porównania zasad projektowania dennic półkulistych, sferycznych i eliptycznych w różnych normach, koncentrując się na różnicach w kluczowych parametrach (np. moduł styczny, współczynniki projektowe) i ich wpływie.
Moduł styczny (nachylenie krzywej naprężenie-odkształcenie materiału przy określonych poziomach naprężeń) krytycznie wpływa na obliczenia ciśnienia wyboczeniowego, z różnymi metodami obliczeń w różnych normach. Współczynniki projektowe (współczynniki bezpieczeństwa) również się różnią, odzwierciedlając różne względy bezpieczeństwa.
Biorąc pod uwagę złożoność projektowania dennic sferycznych/eliptycznych, niektóre normy wykorzystują metody równoważne, przekształcając je w dennice półkuliste do obliczeń. Ta sekcja porównuje zalety i ograniczenia tych metod.
Dla intuicyjnych porównań standardowych, ten artykuł oblicza ciśnienia wyboczeniowe dla różnych dennic sferycznych/eliptycznych przy użyciu różnych norm, zestawiając wyniki z równoważnymi dennicami półkulistymi.
Wybrane przypadki inżynierskie demonstrują obliczenia grubości dla dennic przy użyciu różnych norm, wyjaśniając zakres stosowania i kompromisy każdej normy.
Ten kompleksowy przegląd i analiza porównawcza zasad projektowania dennic wypukłych pod wpływem ciśnienia zewnętrznego dostarcza odniesień inżynierskich i wskazówek badawczych. Przyszłe kierunki obejmują:
Osoba kontaktowa: Ms. Jessie Liu
Tel: +86 18537319978